Bardzo miłym zaskoczeniem była dla mnie reakcja mieszkańców jednego z bloku, gdzie przeprowadzaliśmy obserwacje ornitologiczne na potrzeby prac termomodernizacyjnych. W trakcie inwentaryzacji ornitologicznej spotykamy się często z dużą niechęcią mieszkańców na tematyki związanej z ochroną ptaków zajmujących budynek. Podnoszone są najczęściej dwa argumenty pierwszy z nich dotyczy kosztów związanych z zakupem budek. Naszym kontr argumentem jest wyliczenie, że koszt zakupu budek to najczęściej kwota kilkuset złotych co bardzo rzadko przekracza 0,5% kosztów realizacji inwestycji. Drugim argumentem jest brudzenie świeżo wymalowanej elewacji. Na ten argument również bardzo łatwo znaleźć kontra argument. Po pierwsze, jeśli budynek zajmowany jest przez jerzyki to są to ptaki, które bardzo mało brudzą elewację a dowodem na to jest fakt jak trudno czasami znaleźć miejsce ich gniazdowania, w przypadku pozostałych gatunków kluczowe znaczenie ma prawidłowe zaplanowanie kompensacji przyrodniczej. W przypadku bloku w Jarocinie było jednak zupełnie inaczej. Mieszkańcy, których spotkaliśmy żywo interesowali się ochroną jerzyków zajmujących ich budynek i posiadali dość dużą wiedzę na ich temat a tym samym doceniali ich pomoc w „walce” z komarami. Jedyny problem jaki martwił mieszkańców to pytanie czy w zaplanowanej przez nas ilości budek jako kompensacji przyrodniczej pomieszczą się wszystkie ptaki dotychczas zajmujące budynek. Takich właśnie problemów życzył bym wszystkim ornitologom wykonującym inwentaryzacje przyrodnicze.

Ekspertyza ornitologiczna Jarocin

Prace związane z wycinką drzew poprzedzone zostały oględzinami wykonanymi przez ornitologa w celu oceny zajętości przez ptaki. Drzewa rosły na terenie jednostek wojskowych w niemal całym trójmieście. Przy tej okazji chcieli byśmy zwrócić uwagę na niewłaściwą interpretację „okresu lęgowego”. Przyjęło się, że okres ten przypada od 1 marca do 15 października. Poza tym bardzo często uważa się, że można bez żadnego zezwolenia niszczyć gniazda i wycinać dziuplaste drzewa. Nic bardziej mylnego ! Niewłaściwa interpretacja wynika najprawdopodobniej z błędnego rozumienia zapisów  Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, które w § 9 wprowadza odstępstwo od zakazu „usuwania gniazd, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 8 oraz w § 8 ust. 1 pkt 6, nie dotyczy usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd ptasich z obiektów budowlanych lub terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne„. Z przytoczonych zapisów jasno wynika, że odstępstwo to wymaga spełnienia pewnych okoliczności, ponadto zgodnie z interpretacją przepisów przez RDOŚ w Poznaniu w przypadku drzew zajętych przez ptaki stają się one ich siedliskiem a tym samym odstępstwo w przypadku zaistnienie ww. okoliczności daj możliwość jedynie usunięcia gniazda nie daje ono możliwości wycinki drzewa, które jest siedliskiem tych ptaków. Podobnie w przypadku budynków nawet w przypadku zaistnienia okoliczności o których mowa w rozporządzeniu dopuszcza się jedynie usunięcie gniazda bez niszczenia siedliska. Co to oznacza w praktyce ? Możliwe jest fizyczne usunięcie gniazda, przy czym nie dopuszcza się możliwości przeprowadzenia działań których celem było by uniemożliwienie ptakom zajęcie tej przestrzeni w kolejnym okresie lęgowym.   

Jednym z ostatnich bardzo ciekawych projektów realizowanych przez przyrodników z naszej firmy była inwentaryzacja przyrodnicza na potrzeby realizacji projektu polegającego na budowie stacji regazyfikacji gazu LNG wraz ze stacją podwyższonego średniego ciśnienia. Obszar ocenialiśmy pod kątem występowania chronionych gatunków zwierząt i roślin, w teren wyruszyli zatem m.in. specjaliści z zakresu ornitologii, herpetologii i botaniki. Projekt takich stacji jest bardzo ciekawy ze względu na jego założenia, które polegają na przemianie skroplonego gazu dostarczanego za pośrednictwem cystern w gaz lotny. Działanie to realizowane jest w ramach programu przyspieszonej gazyfikacji w 300 gminach. W ciągu kilku lat Polska Spółka Gazownictwa należąca do PGNiG wyda 7,5 mld zł na rozwój sieci gazowej. W efekcie 90 proc., czyli 34,4 mln Polaków będzie miało dostęp do sieci gazowej. Wykonana przez naszą firmę inwentaryzacja przyrodnicza pozwoliła uzyskać decyzję środowiskową dla tej inwestycji.

Na potrzeby termomodernizacji i remontów budynków realizujemy ostatnio bardzo dużo zleceń w zakresie inwentaryzacji ornitologicznej. Wśród naszych zleceń zdarzają się prawdziwe perełki. Jednym z naszych ostatnich zleceniodawców było Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Ekspertyza ornitologiczna dotyczyła budynku Rotundy Panoramy Racławickiej !. Podczas oględzin budynku mieliśmy niepowtarzalną okazję poznać budynek z zupełnie innej strony niż zwiedzający. Oględziny wykazały, że budynek równie często jak turyści odwiedzają ptaki. Głównym gatunkiem zajmującym budynek był wróbel (Passer domesticus), ptaki zajmowały otwory technologiczne w filarach. Warto podkreślić, że wróble objęty jest ochroną ścisłą na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt.

Pracownicy naszej firmy przeprowadzili na zlecenie PKP PLK monitoring płazów obecnych w zbiorniku wodnym w znajdującym się przy zmodernizowanej linii kolejowej E59. W trakcie monitoringu przed realizacyjnego w zbiorniku tym stwierdzono obecność ropuchy szarej, żaby jeziorkowej oraz żab wodnych. Konieczność przeprowadzenia ponownej inwentaryzacji oraz oceny jakości siedliska wynikała z Decyzji o Środowiskowych uwarunkowaniach wydanej dla tej inwestycji. Nasz herpetolog w celu uzyskania wiarygodnych i rzetelnych wyników przeprowadził trzy kontrole obszaru w tym jedną nocną. W wyniku inwentaryzacji płazów przeprowadzonych przez naszą firmę okazało się, że zbiornik zajmowany jest między innymi przez kumaka nizinnego wymienionego w II załączniku Konwencji Berneńskiej oraz II i IV załączniku Dyrektywy siedliskowej. Liczba gatunków zasiedlających staw pozwoliła stwierdzić, że w trakcie realizowanych prac budowlanych nie doszło do zniszczenia siedliska a tym samym nie zachodzi konieczność budowy siedliska zastępczego.

Pustułka to najliczniejszy krajowy sokół. Można go obserwować przez cały rok. Zimą spotykany rzadko, częściej w zachodniej Polsce. Większość pustułek odlatuje we wrześniu i październiku. Na tereny lęgowe wracają w marcu i kwietniu. Polska populacja tego ptaka szacowana jest przez ornitologów na poziomie 7-7,5 tyś par. Ptak ten spotykany jest coraz częściej w miastach gdzie zajmuje różnego rodzaju wnęki w budynkach. Tak też było i tym razem kiedy to pustułka zajęła jedną z wnęk w rejonie czerpni powietrza budynku Collegium Wróblewskiego, który obecne wykorzystywane jest przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Koniczność gruntownej przebudowy systemu wentylacji spowoduje konieczność wykonania siedliska zastępczego dla tego ptaka. Zmiany techniczne w planowanej przebudowie systemu wentylacji są praktycznie niemożliwe, nadmienić należy również, że budynek objęty jest ścisłą ochrona konserwatora zabytków co dodatkowo utrudnia zadanie. Po wielogodzinnych rozmowach i analizach dostępnych rozwiązań jesteśmy najbliżsi realizacji pomysłu polegającego na stworzeniu nowego siedliska w inne części budynku. Prace te przeprowadzone zostaną oczywiście poza okresem lęgowym ptaków i po uzyskaniu stosownej zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Praca przyrodnika to bardzo często szukanie kompromisu łączącego interesy wielu stron, by osiągnąć cel trzeba posiadać bogate doświadczenie.

Pustułki w Krakowie