Ekspertyzy przyrodnicze dla potrzeb budownictwa infrastrukturalnego powoli staja się naszą wiodącą dziedziną w firmie. Kolejny tego typu projekt realizowaliśmy w Warszawie, opinia ornitologiczna przygotowana przez jednego z naszych stałych współpracowników miała na celu ocenę występowania gniazd ptaków na drzewach przewidzianych do wycinki związku z budową Rozdzielczego Punktu Zasilania Szamoty. Budowa tego punktu pozwoli na znaczne zwiększenie stabilności dostaw prądu w rejonie Chrzanowa oraz Zakładów mechanicznych Ursus.

Ekspertyzy ornitologiczne to specjalność naszej firmy. Kolejną naszą realizacją jest ekspertyza ornitologiczna na potrzeby wycinki drzew kolidujących z budową drogi ekspresowej S7 na odcinku Mława – Strzegowo. Prace badawcze prowadzone były w sezonie lęgowym ptaków co z jednej strony dało nam lepsze wyniki a z drugiej strony ulistnione drzewa i krzewy powodowały trudności w odnajdywaniu gniazd. Jednym z gniazd jakie stwierdził nasz ornitolog było gniazdo gąsiorka. Jest to ptaszek, który w bardzo charakterystyczny sposób oznacz swój rewir. Mimo niepozornego wyglądu gąsiorek to doskonały drapieżnik, poluje głownie na owady i małe kręgowce i może nie było by w tym nic dziwnego gdyby nie fakt, że swoje ofiary często nabija na ciernie lub kolce krzewów i drzew. Działanie takie ma głównie dwojakie podłoże z jednej strony w ten sposób zmagazynowany pokarm pozwala przetrwać cięższe okresy z drugiej strony daje on tym samym znać samicom jak silnym samce jest, co ma je skłonić do stworzenia z nim pary.

Jednym z największych zleceń jakie realizowaliśmy w ostatnim czasie była inwentaryzacje dendrologiczna drzew znajdujących się w granicach pasa budowlano-montażowego wyznaczonego na potrzeby budowy gazociągu wysokiego ciśnienia.  Cała inwestycja okalała Olsztyn a jej długość wynosiła blisko 30 kilometrów. Teren inwestycji była bardzo zróżnicowany i obejmował zarówno tereny leśne jak i pola oraz tereny zurbanizowane. W realizację inwentaryzacji podczas prac terenowych zaangażowanych było sześć osób, które stworzyły dwa zespoły. W składzie każdego z nich znajdował się geodeta wyposażony w sprzęt wykorzystujący technologię RTK która daje precyzyjność pomiarów na poziomie 2cm oraz dwóch przyrodników z doświadczeniem w rozpoznawaniu drzew oraz dokonywaniu pomiarów wysokości i pierśnicy drzew. Dzięki sprawnej organizacji pracy prace udało się wykonać przed czasem co skróciło znacznie proces projektowania instalacji oraz uzyskania stosownych zezwoleń.

Na początku maja tego roku otrzymaliśmy telefon z prośbą o pomoc. Pracownicy budowlani rozpoczęli remont jednego z budynku w Głogowie. Prace rozpoczęły się od demontażu dachu budynku a tym samym do otwarcia przestrzeni stropodachowej. Realizacja robót wzbudziła niepokój jednej z mieszkanek, która poinformowała kierownika budowy, że obserwowała aktywność jerzyków w rejonie tego budynku w zeszłym sezonie lęgowym. Stropodach został już rozebrany więc samo wstrzymanie prac na niewiele by się zadało. Po konsultacji z ornitologiem z naszej firmy zapadła decyzja o budowę tymczasowych schronów dla tych ptaków tak aby mogły ona przystąpić do lęgów jeszcze w tym roku. Czasu było mało ale determinacja pracowników firmy wykonującej remontu budynku była na tyle skuteczna, że w ciągu dwóch dni powstały specjalne tymczasowe budki dla jerzyków, wykonane zostały one z płyty wiórowej i dodatkowo zabezpieczone styropianem na okoliczność nadmiernego nagrzewania się. Prace na dachu budynku zostały wstrzymane a pracownicy w tym czasie wykonywali remont wewnątrz budynku. Po uzyskaniu zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na zniszczenie siedlisk chronionego gatunku oraz po zakończeniu sezonu lęgowego ptaków prace zostały wznowione. Docelowa kompensacją będzie zamontowanie na elewacji budynku trocinobetonowych budek dla jerzyków. Całego zamieszania można było uniknąć wykonując przed rozpoczęciem prac opinię ornitologiczną, która określiła by dokładnie sposób postępowania oraz harmonogram prac. Podkreślić należy jednak, że na pochwałę zasługuje szybka reakcja i duża determinacja kierownictwa firmy budowlanej.

Bardzo miłym zaskoczeniem była dla mnie reakcja mieszkańców jednego z bloku, gdzie przeprowadzaliśmy obserwacje ornitologiczne na potrzeby prac termomodernizacyjnych. W trakcie inwentaryzacji ornitologicznej spotykamy się często z dużą niechęcią mieszkańców na tematyki związanej z ochroną ptaków zajmujących budynek. Podnoszone są najczęściej dwa argumenty pierwszy z nich dotyczy kosztów związanych z zakupem budek. Naszym kontr argumentem jest wyliczenie, że koszt zakupu budek to najczęściej kwota kilkuset złotych co bardzo rzadko przekracza 0,5% kosztów realizacji inwestycji. Drugim argumentem jest brudzenie świeżo wymalowanej elewacji. Na ten argument również bardzo łatwo znaleźć kontra argument. Po pierwsze, jeśli budynek zajmowany jest przez jerzyki to są to ptaki, które bardzo mało brudzą elewację a dowodem na to jest fakt jak trudno czasami znaleźć miejsce ich gniazdowania, w przypadku pozostałych gatunków kluczowe znaczenie ma prawidłowe zaplanowanie kompensacji przyrodniczej. W przypadku bloku w Jarocinie było jednak zupełnie inaczej. Mieszkańcy, których spotkaliśmy żywo interesowali się ochroną jerzyków zajmujących ich budynek i posiadali dość dużą wiedzę na ich temat a tym samym doceniali ich pomoc w „walce” z komarami. Jedyny problem jaki martwił mieszkańców to pytanie czy w zaplanowanej przez nas ilości budek jako kompensacji przyrodniczej pomieszczą się wszystkie ptaki dotychczas zajmujące budynek. Takich właśnie problemów życzył bym wszystkim ornitologom wykonującym inwentaryzacje przyrodnicze.

Ekspertyza ornitologiczna Jarocin

Prace związane z wycinką drzew poprzedzone zostały oględzinami wykonanymi przez ornitologa w celu oceny zajętości przez ptaki. Drzewa rosły na terenie jednostek wojskowych w niemal całym trójmieście. Przy tej okazji chcieli byśmy zwrócić uwagę na niewłaściwą interpretację „okresu lęgowego”. Przyjęło się, że okres ten przypada od 1 marca do 15 października. Poza tym bardzo często uważa się, że można bez żadnego zezwolenia niszczyć gniazda i wycinać dziuplaste drzewa. Nic bardziej mylnego ! Niewłaściwa interpretacja wynika najprawdopodobniej z błędnego rozumienia zapisów  Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, które w § 9 wprowadza odstępstwo od zakazu „usuwania gniazd, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 8 oraz w § 8 ust. 1 pkt 6, nie dotyczy usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd ptasich z obiektów budowlanych lub terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne„. Z przytoczonych zapisów jasno wynika, że odstępstwo to wymaga spełnienia pewnych okoliczności, ponadto zgodnie z interpretacją przepisów przez RDOŚ w Poznaniu w przypadku drzew zajętych przez ptaki stają się one ich siedliskiem a tym samym odstępstwo w przypadku zaistnienie ww. okoliczności daj możliwość jedynie usunięcia gniazda nie daje ono możliwości wycinki drzewa, które jest siedliskiem tych ptaków. Podobnie w przypadku budynków nawet w przypadku zaistnienia okoliczności o których mowa w rozporządzeniu dopuszcza się jedynie usunięcie gniazda bez niszczenia siedliska. Co to oznacza w praktyce ? Możliwe jest fizyczne usunięcie gniazda, przy czym nie dopuszcza się możliwości przeprowadzenia działań których celem było by uniemożliwienie ptakom zajęcie tej przestrzeni w kolejnym okresie lęgowym.