Powracamy do krakowskiej kamienicy. Po uzyskaniu zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie przystąpiliśmy do zabezpieczania Kamienicy Paryskiej w Krakowie. Budynek zajmowany był przez oknówki, które upodobały sobie element zdobniczy nad oknami do zakładania gniazda. W roku 2019 zaplanowany kompleksowy remont budynku, w celu minimalizacji oddziaływania go na ptaki podjęliśmy decyzję o zniszczeniu gniazd i zabezpieczeniu wszystkich miejsc zajmowanych przez ptaki za pomocą specjalnych odblaskowych taśm. Rozwiązanie było już stosowane przez naszego ornitologa we wcześniejszych zleceniach i okazało się skuteczne. Po zakończeniu remontu ptaki będą miały nadal dostęp do zajmowanych wcześniej przestrzeni nie zaplanowaliśmy więc działań kompensacyjnych.

Ekspertyza ornitologiczna Kraków

W ostatnim czasie wykonujemy dużo opracowań ornitologicznych jak i chiropterologicznych związanych z termomodernizacją budynków. Projekty te bardzo często realizowane są w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego w danym województwie. Przy tej okazji pragniemy zwrócić uwagę na istotną kwestię, na którą należy położyć duży nacisk podczas realizacji takich przedsięwzięć. Jest to jakość zamawianych opracować zarówno ornitologicznych jaki i chiropterologicznych. Inwestorzy bardzo często uważają, że wykazanie występowania ptaków lub nietoperzy w budynku utrudni realizację inwestycji. Nic bardziej mylnego. Konsekwencje stwierdzenia chronionych gatunków zwierząt na etapie planowania inwestycji są łatwe do przewidzenia, a ich skutki bardzo rzadko wpływają na realizację inwestycji. Ogromne ryzyko niesie za sobą natomiast sytuacja, kiedy inwestor posługuje się opinią, która wbrew faktycznemu stanowi rzeczy nie wykazuje obecności chronionych gatunków ptaków lub nietoperzy. Jednym ze skutków takiej sytuacji może być wstrzymanie budowy przez nadzór budowlany lub nakaz rozbiórki rusztowań, co w konsekwencji często prowadzi do problemów z rozliczeniem dotacji. Dlatego apelujemy do wszystkich inwestorów o weryfikację otrzymanych opracowań jak i rozsądny dobór kryteriów wyboru wykonawcy takich dokumentów.

Ostatnio odwiedziliśmy jedno z większych miast na Górnym Śląsku w celu wykonania ekspertyz dla kilkudziesięciu budynków objętych planem termomodernizacji. Śląsk jest obszarem szczególnie dotkniętym problemem zanieczyszczenia smogowego. Z tego względu bardzo istotne jest każde działanie skutkujące redukcją emisji szkodliwych pyłów. Główną aktywnością przyczyniającą się do powstawania problemu smogu jest nieefektywne spalanie węgla niskiej jakości. Z tego względu termomodernizacje budynków opalanych tym paliwem są tak istotne. Lepiej ocieplony budynek, to mniejsze zużycie węgla. Dobrze przeprowadzona termomodernizacja zmniejsza zapotrzebowanie energetyczne do ogrzania budynku nawet o 50%. Nie mniej jednak tak duża liczba budynków może stanowić miejsca gniazdowania wielu ptaków i nietoperzy. Termomodernizacja wraz z ewentualną kompensacją utraconych w jej ramach miejsc lęgowych, jest idealnym połączeniem działań korzystnych dla człowieka i środowiska. Przykładowo jerzyk zjada średnio 3 000 owadów dziennie, w tym uprzykrzających życie komarów i tzw. meszek. Z kolei termomodernizacja zmniejsza emisje smogu, a zatem poprawia stan zdrowia mieszkańców. Sytuacja, w przypadku której wygrywa i człowiek i zwierzęta.

Koniec roku to czas podsumowań wrównież w wielu prowadzonych przez Nas nadzorach przyrodniczych. Były to głownie nadzory nad pracami zwiazanymi z termomodernizacją budynków. Prawidłowo przeprowadzony nadzór przyrodniczy to przynajmniej 3 kontrole budynku. Pierwsza bezpośrednio przed zabezpieczeniem otworów w celu potwierdzenia, że wszystkie szczeliny zajęte przez zwierzęta opuściły kryjówki, gniazda i schronienia. Drugą kontrolę należy przeprowadzić przed rozpoczęciem prac budowlanych, celem tej kontroli jest sprawdzenie czy budynku nie zajeły inne nie wykryte wcześniej zwierzęta. Oststnią kontrolę należy przeprowadzić po zakończeniu prac budowlanych i zamontowaniu skrzynek lęgowych będących kompensatą za utracone miejsca lęgowe i schronienia zwierząt objętych ochroną. Właśnie na wielu kontrolowanych przez nas inwestycjach dobiegły końca prace budowlane i zamontowane zostały skrzynki i schronienia, które już czekają na nowych właścicieli. 

Skrzynki lęgowe zamontowane na jednym z bloków w Poznaniu

Mimo, że już dawno po sezonie lęgowym ptaków ze względów formalnych związanych z terminami naborów wniosków nadal otrzymujemy wiele zapytań w zakresie przygotowania stosownych opinii ornitologicznych i chiropterologicznych. Wykonanie takiej opinii wymaga dużego doświadczenia od ornitologa. Wizytując powiat golubsko-dobrzyński oczywiście w celu wykonania kolejnych ekspertyz ornitologicznych i chiropterologicznych zgodnie z Wytycznymi Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, nie odmówiłem sobie przyjemności polegającej na krótkim zwiedzaniu zamku w miejscowości Golub – Dobrzyń. Więcej o historii zamku można poczytać klikając na zdjęcie zamku.

Opinia ornitologiczna i chiropterologiczna Golub-Dobrzyń

Prawidłowo przeprowadzona kompensacja utraconych siedlisk lęgowych ptaków stanowi ważny element ochrony wielu gatunków zamieszkujących budynki. Po zakończeniu prac budowlanych podczas których zniszczone zostały siedliska i gniazda ptaków przeprowadza się kompensację przyrodniczą. Najczęściej zawiesza się budki lęgowe, ostatni dużą popularnością cieszą się skrzynki wykonane z trocinobetony, które oprócz dużo większej trwałości, zapewniają również lepsze warunki termiczne od budek drewnianych. Budek wiesza się więcej niż zniszczonych zostało siedlisk bo nie mamy pewności, że wszystkie zostaną zajęte. W przypadki niszczenia siedlisk jerzyka dobrym rozwiązaniem może być kompensacja w postaci udrożnienia otworów prowadzonych do stropodachu, a jako przedłużenie w materiale izolacyjnym należy zastosować kurki ceramiczne lub wykonane z tworzyw sztucznych, w przypadku tych drugich wnętrze rurki należy jednak zmatowić by ptaki się nie ślizgały po ściankach. Rozwiązanie z otworzeniem przestrzeni stropodachowych możliwe jest jednak tylko w przypadku gdy nie jest on wypełniony materiałem izolacyjnym. Aby wybrać właściwy i skuteczny sposób kompensacji przyrodniczej należy skorzystać z pomocy ornitologa.